Publication: Paper on Responsbility for Radical Change in addressing Climate Change

Paper by Nicole des Bouvrie*, Sylvia Karlsson-Vinkhuyzen & Nigel Jollands,
published online in ‘Carbon Management’ (2015).

Abstract:

To radically address the problem of climate change, it is not enough to modify specific attitudes and behaviors while upholding the present paradigms. This article aims to show why modifications will never bring about radical carbon emission reductions. We discuss what it implies to desire radical change, using contemporary philosophy as a method. We argue that a key requirement to achieve radical emission reductions is that we as human beings adopt responsibility that brings with it a continuous commitment to the process of change. Acting on the new understanding of responsibility as an internal mindset toward the bringing about of radical change requires a cooperative decision-making model and a new understanding of leadership.

Full paper and more information here, on the website of Carbon Management.

cover

Recensie: Welke verandering is nodig? Naomi Klein’s ‘No Time’ (deel 2)

In het boek ‘No Time – Verander nu, voor het klimaat alles verandert‘ van Naomi Klein wordt er in ruim 600 pagina’s uit de doeken gedaan waarom de huidige koers van leven en samenleven destructief is voor de aarde. Eerder (recensie deel 1) had ik het al over de vraag of duurzame markt geld mag opleveren. Nu de vraag wat voor soort verandering nodig is, om het klimaatvraagstuk op te lossen.

Hoopvol
Laat ik voorop stellen dat voor Naomi Klein het klimaatvraagstuk niet een onoplosbaar probleem is, dat we onomkeerbaar in een verval zijn geraakt en dat we nu maar van de omgeving moeten genieten op onze weg naar beneden. Nee. Volgens Naomi biedt dit vraagstuk – meer nog dan de financiële crisis – ons de mogelijkheid te laten zien wat we kunnen als mensheid. Maar het vraagt wel om actie. En wel nu.

Het gaat niet om geld
Continue maakt ze duidelijk dat het niet gaat om eenvoudigweg er heel veel geld tegenaan te gooien. Hoewel sommige politici dat wel zeggen, zoals Cameron reageerde op weer een overstroming in Engeland – dat geen geld gespaard zou blijven om het land er bovenop te laten komen. Zelfs als we gezamelijk ook zo’n houding zouden creeëren ten opzichte van het klimaat: dat is niet wat effectief zal werken.

“De uitdaging is dus niet simpelweg veel geld uitgeven en veel van het beleid omgooien, maar anders, radicaal anders, gaan denken om die veranderingen een schijn van kans te bieden. Op het moment worden vrijwel alle serieuze pogingen om in te spelen op de klimaatverandering lamgelegd door de overwinning van de marktlogical, met haar ethos van dominantie en felle concurentie.” (pag.33)

Nieuw wereldbeeld
Wat is er dan wel nodig? Er zal “een nieuw wereldbeeld moeten ontstaan waarin we de natuur, andere naties en onze eigen buren niet als tegenstanders zien, maar als partners in een groots projects waarbij we elkaar wederzijds opnieuw uitvinden.” (idem)

“Dit is een verschuiving die niet alleen het kapitalisme aanvecht, maar ook de bouwstenen van het materialism dat voorafging aan het moderne kapitalisme, een mentaliteit die ook wel ‘extractivisme’ wordt genoemd.” (pag.35) “Extractivisme is een niet-wederkerige, op overheersing gerichte relatie met de aarde, een relatie van alleen maar nemen.” (pag.195)

Rentmeesterschap
We moeten dus af van het idee dat alles maar beschikbaar is voor ons genot, omdat we de wereld kunnen beheersen. Ze raakt daarbij een gevoelige snaar, legt ze uit, omdat er veel conservatieve (gelovige) groepen zijn die vinden dat ze nu eenmaal heer en meester zijn over de aarde, dat die is geschapen voor de mensheid om profijt van te trekken.

Daartegenover stelt Naomi een idee van rentmeesterschap: nemen, maar ook zorgen voor herstel en toekomstig leven. Hoewel ze niet zo ver gaat, zou ook daar een religieuze fundering voor gevonden kunnen worden, bijvoorbeeld in de parabel van de rentmeester.

this_changes_everything

Verandering van ideologie
Maar voornamelijk drukt Naomi ons op het hart dat we voor een keuze staan. “We kunnen er voor kiezen deze planetaire waarschuwing van de klimaatverandering ter harte te nemen en van koers te veranderen, niet alleen de emissieklif uit de weg te gaan, maar ook de logica die ons in razende vaart op die afgrond af stuurde.” (pag.75)

“De klimaatverandering blaast het ideologische fundament van het hedendaagse conservatisme op. Je kunt een geloofsstelsel dat collectieve actie verguist en de oorlog verklaart aan alle regulering van het bedrijfsleven en aan de publieke zaak, onmogelijk in overeenstemming brengen met een probleem dat vraagt om collectieve actie op ongekende schaal, en om een spectaculaire beteugeling van de marktkrachten die grotendeels verantwoordelijk zijn voor het veroorzaken en verergeren van de crisis.” (pag.54)

Als een buffel
In het boek wordt Henry Red Cloud aangehaald, een leider van de indiaanse Lakota Nation en ondernemer die indiaanse jongeren opleidt tot zonne-ingenieurs. “Hij vertelt dat er tijden zijn dat we tevreden moeten zijn met kleine stapjes voorwaarts en dat er andere tijden zijn waarin je ‘moet rennen als een buffel’. En de tijd dat we moeten rennen is nu aangebroken.” (pag.34)

Wordt vervolgd…

Naomi Klein
No Time – Verander nu, voor het klimaat alles verandert
Uitgeverij De Geus
605 bladzijdes

Boekrecensie: No Time – Naomi Klein (deel 1)

Mag een duurzame markt geld opleveren?

Wat er vooraf ging aan Naomi Klein’s nieuwe boek

Naomi Klein is een journaliste die niet veel boeken schrijft, maar telkens als er eentje het daglicht ziet, brengt dat een hele storm teweeg. Ze bijt zich namelijk helemaal vast in een onderwerp en haalt de onderste steen boven. En niet om mensen te vermaken, maar omdat ze voelt dat de onderwerpen die ze aansnijdt zo belangrijk zijn, dat iedereen er van moet weten.

Naomi Klein bracht in 1999 al ‘No Logo’ uit, over de gevolgen van de globalisering voor de producten die wij kopen. Over de omstandigheden waaronder die gemaakt worden, bijvoorbeeld. Dat is nog steeds een belangrijk probleem in de wereld, Naomi Klein was een van de eerste die het onder de aandacht bracht.

Ook haar boek ‘The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism’ was voor vele mensen een eye-opener. Het gaat in tegen de ideeën van bijvoorbeeld Nobelprijswinnaar Milton Friedman die pleiten voor een extreme vorm van laissez-faire. Volgens Klein gaat zo een economische strategie ten koste van alle normen en waarden in een samenleving.

No Time

En nu heeft Naomi Klein een boek uitgebracht onder de titel “No Time – Verander nu, voor het klimaat alles verandert” (ook al in het Nederlands te verkrijgen). Daarin gaat ze in op het urgente probleem van de klimaatverandering en hoe we daar met zijn allen niet genoeg mee bezig zijn om deze een halt toe te roepen.

images

Geld investeren, geld verdienen

Ze stelt dat er gelukkig steeds meer manieren komen om op een duurzame manier aan energie te komen. Dat vergt soms een hele investering, maar op die manier dragen we wel ons steentje bij aan het behalen van de doelstellingen van 2030 – zorgen dat we onder de 2 graden verwarming van de aarde blijven.

Maar ze is het niet eens met de conclusie die mensen daaruit trekken. Volgens sommige mensen gaat het namelijk allemaal best wel de goede kant op. Veel mensen, ook kapitalisten, investeren immers in een vernieuwing van energie-opwekkers, waarbij het niet groen genoeg kan zijn. Steeds vaker lezen we berichten over uitvindingen die worden gedaan, die eigenlijk helemaal niet zo duur zijn. Dat is toch eigenlijk heel erg mooi? Groene energie opwekken, en nog goed voor de portemonnee ook!

Verandering van denken

Volgens Naomi Klein is dat helemaal nog niet zo makkelijk te stellen. Prima dat er mensen zijn die heel rijk worden van het op de markt brengen van zonnepanelen en aanverwante producten die groene stroom opleveren. Maar, zo stelt ze in haar nieuwe boek No Time, we zijn niet aan groene energie aan het doen omdat het zo goed is voor onze portemonnee. We zullen moeten kijken naar wat er nodig is – een verviervoudiging van het aantal reducties in uitstootgassen. En het kan best wel eens zo zijn, dat dat deels ten koste van onze portemonnee gaat…

“We zitten klem” zo schrijft Naomi, “omdat de acties die ons de beste kans bieden om de ramp af te wenden – en die de overgrote meerderheid ten goede zouden komen – uitest bedreigend zijn voor een elitaire minderheid die onze economie, ons politieke proces en de belangrijkste mediakanalen in haar macht heeft.” (p.28)

Wordt vervolgd… lees hier deel 2 van de bespreking.

nieuw-naomi-klein--no-time-onotimeterverzending-0

Naomi Klein
No Time – Verander nu, voor het klimaat alles verandert
Uitgeverij De Geus
605 bladzijdes

Talk on Radical Change now posted online

Tyndall Centre posted an (edited) version of last week’s talk on the need for a commitment to Radical Change: https://vimeo.com/81955038

What is a funny result of having given this talk, is that I for the first time shared this with non-abstract-thinking people, and the way they responded made me aware of the bits of truth in all this (as they confirmed it by sharing their fear and distress). But, it also showed me some of my underlying notions of how I approach the world. I’ll re-read the Object-Oriented things of Harman, to see where I actually stand. Probably I’m an idealist-realist of some sort. To be continued 🙂

Diversion Ends

Reflecting on Radical Emission Reduction Conference 2013

This week the Tyndall Centre for Climate Research organised a conference on the need for ‘Radical Emission Reduction’. I was given ten minutes to talk about a philosopher’s take on ‘radical change’ and the consequences for the manner in which we frame responsibility, for both individuals as institutions – in front of around two hundred (social) scientists, mitigation specialists, lawyers and journalists.

One of the main points of the conference was that a rise of the world’s temperature is inevitable if we continue down the path we’re on today. And whether this rise will be 2 degree Celsius or 4 or 1.5, we need to avoid this in order to avoid radical situations in which the world as we know will have disappeared.

My own take on this is that change, when it is not just a mere illusion or modification of the same, in other words that ‘radical’ change consists of a break of the present epistemic order. Which goes beyond discourse analysis and paradigm shifts. And that so-called solutions that bring the climate debate into the present-day (economic) paradigm that is responsible for the problem, are not going to solve the problem.

One reaction to my short presentation called it ‘provocative’, another wanted to state that we had come a long way from the 1960s French structuralism and that he felt the need to save philosophy’s name by distancing (himself/philosophy?) from my views. In general my calling for the need to commit to the impossible did stir the minds, and some form of academic discussion ensued. (Which is more than I can say for other presentations, but then I’m not a scientist so I tried to keep myself away from commenting too much on empirical datasets and its analysis.)

I don’t think any philosophy that needs saving, should be saved. Philosophy is an act. Anything that calls itself philosophy and does not move away from present understanding of reality, cannot be called a lover of wisdom. And when asked to answer the question as to what they consider ‘radical’, silence is their only answer.

Which is fine. It only shows that the on-the-side conclusion of the conference, that the real change in behaviour and thought was to be found in students and in small community networks. We cannot look towards our corrupt governmental system for guidance. In the closing remarks of a Member of Parliament, Caroline Lucas, this was once again painfully visible. She said that “it is not enough to be right”, meaning to say that the support of the people is needed to create different policies in government. But what she actually acknowledged with this remark, is how MPs think they know they are right and therewith closing off any possibility for deliberation, for a combined search for solutions and a framing of the problem.

Another interesting ‘attack’ came from Andrew Simms in his closing remark, which I do want to go into a little bit as it was quite interesting. He started out by repeating some of my thoughts and making them ridiculous. After which he tried to explain how his own idea of a new green economy is much more sane. He gave the example of a small Swiss village in which a new paradigm was once born, at which time it was ridiculised by contemporary thinkers, but how that neo-liberalism has become the leading paradigm of today. (Get the irony here?!) After which he ended by saying what he thought was necessary now – a verbatim account of my presentation but minus my language (for something can only be deemed reasonable when it can be said without words like ‘discourse’ and ‘impossible’).

Another interesting point about this conference was the precense of quite some young(er) people, who were oriented towards all this in a positive fashion. Bruno Latour was mentioned a couple of times in private conversations. As was the need to be okay with the paradox that two things can be true at the same time.

Most interesting perhaps was that many people picked up on the word ‘humble’. Larry Lohmann gave experienced this first-hand. It is counter productive to try to get people interested in climate change issues. Instead of showing them your wonderful solution, one needs to be willing to listen and see how the concerns of the other are related to what you are thinking about. You cannot do this by bringing your own superiority to the table – humbleness is what we need as we approach people that matter to us.

Another example in this regard was given by professor Wilks, who talked about a people in Belize, who had a very egalitarian society and when one wanted to get into office, one had to spend so much money one ended up poor. This is the only way to prevent the hunger for power that we witness today in many societies around the world.

It is strange how certain words are picked up on, whereas others are taken totally out of context. Perhaps my blunt statement that “I don’t belief in physical reality” when asked how to deal with the discrepancies between shifting conscience and physical truth, didn’t make it easier for people to hear the rest of the sentence. This is always a problem when philosophy is brought back to slogans, time limits that make it impossible to go through the whole argument.

Hopefully when the full article will be published coming spring, people will be able to object with regard to the content, and not focus so much on their problem with a framing that reminded them of French philosophy. (Although it is a funny thing when you realise people label you a french philosopher, unable to pronounce my name, and calling me by my first name even though we’ve never met before.)

The video of the presentation should be posted on Tyndall website someday in the future. For now, the conference website which also includes the programme and abstracts: http://www.tyndall.ac.uk/radical-emission-reduction-conference-10-11-december-2013-register-here